Navigatie overslaan    Zoeken

Hoofdnavigatie


Subnavigatie

Restauratie Halve Maan nabij Muntelbolwerk

Service en onderhoud van de Halve maan
De aarden wallen op de Halve maan die in het najaar aangelegd zijn zakken een beetje in, dit is een natuurlijk proces. De gemeente zal daarom de onderstaande werkzaamheden in het voorjaar verrichten.

Er wordt een nieuwe laag stapelzoden aangebracht op de steile wanden van de aard lichamen. Er zullen stukken talud en gras opnieuw ingezaaid worden. En aan de waterzijde zal het voorland deels afgegraven worden om zodoende de zone voor de keelmuur in te richten als ecologische verbindingszone. Zodra dat af is zal er weer water langs de muur stromen. De werkzaamheden in en aan het water kunnen in verband met de strenge winter helaas nu pas worden uitgevoerd.

Halve Maan feestelijk geopend!
Op woensdag 10 februari 2010 openden wethouder Eugster van Vestingwerken en gedeputeerde Brigitte van Haaften de Halve Maan bij het Muntelbolwerk. Met een druk op de knop werd de Halve Maan tijdelijk aangelicht.
De hele middag stond in het teken van de Halve Maan. De kinderen uit de buurt luisterden in de feesttent aandachtig naar het "vestingcollege" dat werd gegeven door bouwhistoricus Harrie Boekwijt. Daarna konden zij zelf de vesting bedwingen op het vestingmuur - springkussen. Het Brabants Dagblad maakte een filmpje dat u hier kunt bekijken.

 's-Avonds bedankte wethouder Eugster alle mensen die hebben bijgedragen tot de realisatie van de Halve Maan. Zij constateerde heel tevreden dan nu ook aan de noordkant van de binnenstad de vestingwerken  zichtbaar zijn. Gedeputeerde van Haaften feliciteerde de aanwezigen met dit mooie resultaat en onthulde de maquette van de Hinthamerpoort. Deze maquette geeft een beeld van de toekomstige restauratieplannen van de vesting aan de noordzijde van de stad en van de nieuwe Bartenbrug.

De heer Bolhaar van de Stichting 's-Hertogenbosch Vestingwerken overhandigde wethouder Eugster met een levensgrote cheque een bijdrage aan de Halve Maan van € 97.895,-

Bouwhistoricus Harrie Boekwijt gaf een 5 minuten vestingcollege en wist de aanwezigen te boeien met de geschiedenis van de Halve Maan.

Halve Maan opening Halve Maan feestelijke opening
Hr. Bolhaar van Stichting s-Hertogenbosch Vestingwerken overhandigt cheque  Vestingmuur springkussen bij opening Halve Maan

  

Reconstructie van de vorm van de muur in cortenstaal  Halve Maan
Leuning tussen het trottoir en het terreplein  Halve Maan
De gereconstrueerde flankmuur  Halve Maan
Zicht op de halve maan vanaf de Bartenbrug  Halve Maan
Zicht op de Bartenbrug en de Watertoren vanaf de halve maan  Halve Maan
Werk in uitvoering  werk in uitvoering
Foto van de keelmuur voor aanvang van de restauratie Halve Maan


Archeologisch onderzoek
Tussen 24 april en 1 mei 2006 werd archelogisch en technisch onderzoek uitgevoerd waardoor een beeld ontstond van de fundering, de fasering en de opbouw van het muurwerk. Het bleek dat het muurwerk van de halve maan zwaar beschadigd is door boomwortels en door een overstort van het riool. 

Voor het complete onderzoek rond het Muntelbolwerk en de Halve Maan klik hier
 

Halve maan Halve maan

Plan (wijzigingen voorbehouden).
In het plan wordt de keelmuur gerestaureerd. De flankmuren worden weer tot hun oorspronkelijke vorm en maat opgebouwd. Aan de oosterflank wordt het bestaane talud afgevlakt enPlantekening Halve Maan de oeverlijn verlegd, zodat de hoek van de halve maan weer in het water komt te liggen. 
Aan de westerflank wordt het huidige talud eveneens ontgraven zodat de flankmuur meer zichtbaar wordt en hoogte krijgt. 
 De facemuren worden tot waar ze onder het talud van de parkstrook verdwijnen, hersteld.
De wallen lopen als aardwerken dan nog verder door, tot ze door het trottoir van de weg worden afgesneden. De oostelijke wal wordt vereenvoudigd doorgetrokken tot aan de weg. 


Het vlakke terrein tussen de muren wordt op oorspronkelijke hoogte gebracht. (ongeveer 1,5 meter lager dan de weg). Het is niet mogelijk om, staand op het  "terreplein", over de wallen heen te kijken. De omslotenheid en de ligging op het zuiden maakt deze plek tot een aangename verblijfsplek.
Plantekening Halve Maan
De keelmuur komt bij voorkeur weer in het water te liggen. Restanten van het voorland worden als ecologische zone ingericht. 
Door de grondaanpassingen kunnen de bestaande bomen op de halve maan niet worden gehandhaafd. Door in de parkstrook naast de halve maan meer bomen aan te planten, wordt het contrast met de "lege" halve maan versterkt. De drie haagbeuken blijven gehandhaafd .
De parkeerstrook die nu aan de parkstrook ligt kan vervallen. Vanaf de weg is er dan onbelemmerd uitzicht over de parkstrook en de vesting.

 

Voorwerken voor de Hinthamerpoort Hinthamerpoort

De halve maan aan het Muntelbolwerk in Den Bosch maakt deel uit van een stelsel aan voorwerken die tussen 1734 en 1739 zijn gebouwd volgens de plannen van de vestingbouwer Menno van Coehoorn.
De ravelijnen en halve manen hadden tot doel om de vijand op grote afstand te houden en zo de Hinthamerpoort te beschermen.

Van deze voorwerken zijn alleen nog restanten in de grond aanwezig, meestal onder de huizen of wegen.
Er is slechts een klein deel van de halve maan zichtbaar. De goede opmerker ziet een lage muur in het talud langs de Aa.

Het uitgangspunt voor de restauratie is om de halve maan beter herkenbaar te maken en als militair erfgoed een plaats te geven in de parkstrook tussen de nieuw te bouwen Bartenbrug en het park rond de IJzeren Vrouw. 



Terug naar projecten

Voor het laatst bijgewerkt: 9 Maart 2010