Verplaatsing coffeeshops uit Hinthamerstraat richting Nelson Mandelalaan

De gemeente wil de Hinthamerstraat rustiger en veiliger maken met minder verkeer. In het bestuursakkoord 2022–2026 en het coffeeshopbeleid (2022) is daarom vastgelegd dat coffeeshops uit de (historische) binnenstad verdwijnen. Coffeeshops trekken veel bezoekers en zorgen voor extra drukte. Dat is de laatste jaren toegenomen, onder andere door het landelijke rookverbod in de horeca. Daardoor komen bezoekers vaker alleen om iets te halen, wat zorgt voor meer korte bezoeken en extra verkeersbewegingen. De twee coffeeshops in de Hinthamerstraat hebben tot eind 2027 om naar een plek buiten de binnenstad te verhuizen. Dit moet de straat leefbaarder maken voor bewoners en bezoekers.

Voor de coffeeshophouders was dit besluit in het begin ingrijpend. Zij zitten al tientallen jaren op deze plek en moeten nu op zoek naar een vervangende locatie. Dat is spannende en een grote stap.

Daarom heeft de gemeente het volgende gedaan:

• We hebben beide coffeeshophouders een ruime overgangstermijn van vijf jaar gegeven om te voldoen aan het coffeeshopbeleid (tot november 2027).
• We ondersteunen hen bij het vinden van een geschikte nieuwe locatie.
• We bieden een redelijk alternatief om naartoe te verhuizen.

De gemeente wil dat deze coffeeshops op een andere plek kunnen doorgaan, zodat het aanbod behouden blijft. ‘s-Hertogenbosch heeft nu vijf coffeeshops. Dat is relatief weinig in verhouding tot het aantal inwoners, en zeker als je kijkt naar de regio. In omliggende gemeenten zijn er maar een paar waardoor er extra druk ontstaat op de Bossche coffeeshops. Coffeeshops horen bij een stedelijke omgeving en maken de verkoop gecontroleerd en beheersbaar. Daarom blijft de gemeente ruimte bieden, maar wel op geschikte locaties.

Voor een coffeeshop gelden duidelijke regels. Volgens het gemeentelijk beleid mag een coffeeshop bijvoorbeeld niet komen:

• Binnen 250 meter van een school
• In de binnenstad of dorpskernen zoals Rosmalen, Empel, Engelen, Nuland en Vinkel
• In gebieden met veel horeca

Het is belangrijk dat een coffeeshop goed in de wijk past. Met aandacht voor leefbaarheid, veiligheid en zo min mogelijk overlast voor omwonenden en ondernemers. Dat is in ieders belang.

Voor coffeeshops gelden landelijke regels uit de Opiumwet, de zogeheten AHOGJ-criteria. Die betekenen:

• A: geen reclame (affiches)
• H: geen harddrugs
• O: geen overlast
• G: maximaal 5 gram per persoon per dag
• J: geen verkoop aan minderjarigen

Daarnaast gelden de openingstijden voor horeca. Coffeeshops moeten dicht zijn tussen 02.00 en 07.00 uur. In de praktijk sluiten veel coffeeshops eerder, vaak rond middernacht.

De twee coffeeshops zitten nu al vlak – bijna tegenover – elkaar. De ondernemers hebben deze nieuwe locatie bovendien zelf gekozen en geven aan dat die geschikt is. Door beide coffeeshops op één plek te vestigen, hoeft de gemeente maar één gebied goed in te richten. Denk aan verkeer, bereikbaarheid en toezicht. Dat maakt het overzichtelijker en beter beheersbaar.

Geschikte locaties voor coffeeshops zijn schaars. Door strikte regels – zoals voldoende afstand tot scholen en ligging buiten de historische binnenstad – zijn er maar weinig plekken in de stad waar dit kan. Deze locatie voldoet wel aan alle voorwaarden. De plek is bovendien goed bereikbaar vanuit de stad én de regio. En er ruimte is om de bereikbaarheid voor auto’s, fietsers en de bevoorrading goed te regelen. Daarnaast is de grond beschikbaar (gemeentelijk eigendom). En biedt de locatie voldoende ruimte om een goed alternatief te vormen voor de huidige vestigingen en om bezoekersstromen op te vangen.

Daarnaast is rekening gehouden met de toekomst. Door het landelijke wietexperiment kan de manier van bevoorraden veranderen wat meer ruimte vraagt. Deze locatie biedt die ruimte. Bovendien ontwikkelt het gebied zich de komende jaren verder en wordt het stedelijker. De coffeeshops komen daardoor op termijn weer in een meer stedelijke omgeving terecht. Dat is met de ondernemers besproken en past binnen de plannen voor dit gebied.

Beide coffeeshops krijgen een gebouw van ongeveer 12 bij 18 meter (footprint). Het gebouw mag maximaal twee verdiepingen hebben. Daarnaast is er ruimte voor een kelder, bedoeld voor opslag/ magazijnruimte. Op de eerste verdieping is ruimte voor personeel, zoals kantoor- en werkplekken. Bij het ontwerp houden we al rekening met de toekomst. Als het landelijke wietexperiment de nieuwe norm wordt, zijn de gebouwen daar goed op voorbereid.

Landelijk gezien heeft een gemiddelde coffeeshop ongeveer 500 bezoekers per dag. In ‘s-Hertogenbosch ligt dat aantal waarschijnlijk hoger, omdat de stad ook bezoekers uit de regio trekt.

De eigenaren van beide panden kunnen zelfstandig bepalen wat ze met deze opstallen doen. Hier zijn door de gemeente geen afspraken over gemaakt.

Uitgangspunt is dat een toekomstige zaak past binnen het omgevingsplan. De panden hebben net als de omliggende panden in de Hinthamerstraat een centrumbestemming waar meerdere functies, zoals detailhandel en maatschappelijke voorzieningen, zijn toegelaten.

Op het moment dat de coffeeshops op de nieuwe locatie opengaan, sluiten de huidige vestigingen in de Hinthamerstraat. De bedoeling is dat de coffeeshops daar uiterlijk in november 2027 dichtgaan. Dat betekent dat dan ook de nieuwe locatie aan de Nelson Mandelalaan in gebruik wordt genomen. Om dit te halen, is het nodig dat de plannen voor de nieuwbouw voortvarend worden uitgewerkt en uitgevoerd.

Het is in ieders belang om de coffeeshops goed te laten landen op de toekomstige locatie. Informatievoorziening, communicatie en participatie zijn daarin van essentieel belang. Voordat de coffeeshops de plannen verder uitwerken, gaan we eerst in gesprek met omwonenden en bedrijven in de directe omgeving. Dit doen de coffeeshophouders samen met ons. Hierin zal veel aandacht zijn voor leefbaarheid, veiligheid en het voorkomen van overlast. Iedereen heeft er belang bij dat dit goed geregeld is.

Op 22 juni vond de eerste bijeenkomst plaats voor bewoners en belanghebbenden. Dan is alle ruimte om kennis te nemen van de plannen, beantwoorden we vragen en halen we zorgen en aandachtspunten op. Na de zomer organiseren we een tweede bijeenkomst waarin belanghebbenden en geïnteresseerden een toelichting krijgen op de uitwerking van de plannen.

Voor de nieuwe coffeeshops is een omgevingsvergunning in afwijking van het omgevingsplan nodig. De nieuwe locatie aan de Nelson Mandelalaan heeft in het omgevingsplan namelijk een bedrijventerreinbestemming. Daarom wordt een procedure voor een zogenaamde buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) doorlopen. Daarvoor dient in een motivering onderbouwd te worden dat sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Voor deze procedure zal een zorgvuldige omgevingsdialoog worden gevoerd door de coffeeshophouders in samenwerking met de gemeente. Zie hierboven.

De gemeente geeft de grond bouwrijp uit en stelt de kaders vast. De twee ondernemers zijn zelf verantwoordelijk voor het uitwerken van hun plannen. Zij schakelen daarvoor zelf de benodigde partijen in en voeren de benodigde onderzoeken uit. Het proces verloopt in meerdere stappen:

• Fase 1: Vooronderzoek en eerste ontwerp (tot medio juli). In deze fase werken beide partijen hun eerste ideeën uit in een concept-schetsontwerp. Deze fase wordt afgerond met het ondertekenen van een reserverings- of ontwikkelovereenkomst.
• Fase 2: Uitwerking en onderzoeken (tot medio september). De schetsontwerpen worden verder uitgewerkt en de benodigde onderzoeken worden uitgevoerd. Ook wordt gewerkt aan de onderbouwing voor de vergunningprocedure. In deze periode gaan ondernemers samen met de gemeente opnieuw in gesprek met de omgeving. Zij lichten dan de plannen toe.
• Afronding afspraken: Na deze fase wordt de definitieve uitgifte-overeenkomst gesloten.
• Start vergunningprocedure in het vierde kwartaal van dit jaar (2026): De formele procedure voor de vergunning (BOPA) start.

De planning kan nog wijzigen. Als dat gebeurt, informeren wij je op tijd.

Afgesproken is dat november 2027 de coffeeshops sluiten aan de Hinthamerstraat. Wij gaan ervanuit dat deze datum gehaald wordt. Als er vertraging ontstaat die niet verwijtbaar is aan de coffeeshophouders zullen we de gevolgen met de coffeeshophouders bespreken en vaststellen of en zoja met hoeveel tijd we deze einddatum verlengen.

Voor deze ontwikkeling wordt op dezelfde wijze omgegaan met stikstofregels als alle andere plannen binnen de gemeente.

We gaan zoals altijd om met de gebruikelijke ecologische randvoorwaarden.

Dat is pas over ongeveer tien jaar aan de orde. Bij die toekomstige ontwikkeling wordt vanaf het begin rekening gehouden met de aanwezigheid van de coffeeshops. Ze worden zorgvuldig ingepast in de plannen en maken onderdeel uit van de mix van functies, zoals wonen, werken en voorzieningen. Nieuwe functies kunnen goed worden afgestemd op de coffeeshops, bijvoorbeeld als het gaat om voldoende afstand tot scholen. Ook kunnen verkeersstromen slim worden ingericht, met een goede aansluiting op de Nelson Mandelalaan, veilige (snel)fietsroutes en een duidelijke route voor hulpdiensten onder het spoor door. Nieuwe bewoners en gebruikers weten bovendien vooraf dat deze functie hier aanwezig is. Coffeeshops horen bij de stad, nu en in de toekomst. Daarnaast dragen de coffeeshops samen met andere functies bij aan levendigheid en sociale controle in het gebied. Zo krijgt een nu nog leegstaand kavel een waardevolle invulling en groeit het gebied stap voor stap uit tot een volwaardig onderdeel van de stad.

De klanten worden door de coffeeshops actief daarop gewezen.

We verwachten bezoekers per auto, met de fiets maar ook lopend.

Volgens de Opiumwet en de nog te verlenen exploitatievergunning en gedoogverklaring is de coffeeshop zelf verantwoordelijk om overlast in de directe omgeving te voorkomen. Dit is de reden waarom coffeeshops in de Hinthamerstraat een beveiliger én toezichthouder voor het verkeer voor de deur hebben staan. Mocht een coffeeshop aantoonbaar tekortschieten in het voorkomen van overlast, dan kan dat een reden zijn om maatregelen af te dwingen c.q. te nemen. Deze afspraken gelden ook voor de nieuwe situatie.

Op de nieuwe plek zijn we in staat optimaal rekening te houden met verkeersstromen door een goede aansluiting op de Nelson Mandelalaan en een veilige aantakking op de snelfietsroute en de calamiteitenroute onder het spoor door. Bij het ontwerp van de calamiteitenroute en de openbare ruimte onder de brug wordt zoveel mogelijk gestreefd naar een transparante, veilige doorgang met een gedetailleerd verlichtingsplan.