Leefstijlloket in de wijk – Wanneer een keuze een hele regio gezonder maakt

Toen huisarts Monique Steenman, initiatiefnemer van Leefstijlloket in de Wijk, zichzelf terugzag op een ongunstige vakantiefoto, schrok ze. “Ben ík dat?”  Het werd een kantelpunt. Ze gooide het roer om – eerst voor zichzelf, later voor de regio. Samen met leefstijlcoach Patricia Lottman laat ze zien hoe kleine stappen kunnen uitgroeien tot grote veranderingen.

“Die foto… ja, die kwam binnen. Ik maakte lange dagen, had scholingen in de avond en plofte daarna uitgeblust op de bank. Ik bewoog gewoon te weinig.” Ze nam een personal trainer. Kostbaar, maar juist daardoor voelde ze: nu móét ik wel. Daarnaast begon ze met wandelen: in de wijk, op vrije dagen, alleen of met een vriendin. Ze viel 20 kilo af, maar daar ging het niet om. Ze zat op alle vlakken beter in haar vel. “En als ik met een aantal kleine aanpassingen zoveel gezondheidswinst behaal, gun ik dit mijn patiënten ook.” Ze volgde de opleiding leefstijlcoaching voor artsen, wat uiteindelijk uitmondde in de ambitie ’s‑Hertogenbosch de gezondste stad van Nederland te maken.

Leefstijlbegeleiding dichtbij huis

Het eerste leefstijlloket startte vanuit het Jeroen Bosch Ziekenhuis, waar patiënten begeleiding kregen op het Sport Medisch Centrum in de Maaspoort. Succesvol en landelijk gezien als best practice, maar voor inwoners uit focuswijken vaak te ver of lastig te bereiken. Daarom ontstond Leefstijlloket in de Wijk: laagdrempelige begeleiding dichtbij huis, op plekken waar inwoners toch al zijn. Twee pilots startten bij Gezondheidscentrum Noord en Samen Beter Oost. De aanpak is bewust eenvoudig: de huisarts verwijst; het loket belt de patiënt zelf voor een afspraak en binnen 2 weken wordt een intakeafspraak ingepland. “Je moet mensen helpen op het moment dat ze gemotiveerd zijn,” benadrukt Monique.

Hoe het werkt: klein beginnen, breed kijken

Patricia Lottman, Leefstijlcoach én moeder van vijf kinderen, weet als geen ander dat een gezonde leefstijl – fietsen, wandelen, tijd maken voor rust- belangrijk is. “Omdat ik zelf de positieve effecten voel, kan ik dat ook overbrengen op anderen.” Wat zij zo mooi vindt aan het loket? “Alles zit bij elkaar, dichtbij huis. Het is integraal: niet alleen medisch, niet alleen mentaal – het hele plaatje telt.” De intake duurt 45 minuten en kijkt breed: van voeding en beweging tot stress, slaap en sociale steun. “Die tijd is echt een luxe,” zegt Patricia. “We leggen geen adviezen op. Eerst contact maken, aansluiten, en dan samen zoeken naar iets waar iemand wél mee kan beginnen. De lijntjes met de huisarts zijn daarbij kort.”

Waar het verschil wordt gemaakt

Ze vertelt over een patiënt met hoog cholesterol, net een longembolie achter de rug, afhankelijk van zuurstof en recent haar partner verloren. Ze zat vast, geestelijk en lichamelijk. Ze bewoog niet meer en zat in een rolstoel. “We begonnen héél klein,” vertelt Patricia. “Letten op verzadigde vetten en, na toestemming van de longverpleegkundige om even zonder slangetjes buiten te lopen, dagelijks een paar minuutjes wandelen.” Ze begon met vijf minuten. Na een maand liep ze er al tien. Haar cholesterol daalde. Maar het belangrijkste moment was haar uitspraak: “Ik heb weer zin in het leven.” Monique glimlacht. “Dat is zoveel meer dan een bloedwaarde.”

Kleine stappen, grote impact

Monique vult aan: “Zou je haar adviseren om dertig minuten te wandelen, dan voelt dat onhaalbaar. Maar vijf minuten? Dat kan. En vijf worden er vanzelf tien.” Patricia: “Mensen willen vaak meteen gigantische stappen zetten, maar één kleine stap die past bij iemands leven kan al veel in beweging zetten: meer energie, meer vertrouwen, meer rust. En misschien nog belangrijker: verbondenheid. Gezondheid zit niet alleen in bewegen en eten. Een buurvrouw, een clubje, een vriend — dat geeft mensen méér dan welk advies dan ook.”

Meer dan medisch alleen

Dat ziet Monique ook terug in haar spreekkamer. De grootste winst zit vaak niet in bloedwaarden, maar in wat mensen terugkrijgen: contact, zelfvertrouwen, grip op het dagelijks leven. “Ik kan pillen voorschrijven totdat ik erbij neerval, maar uiteindelijk moeten mensen zélf aan de slag. Het is hún gezondheid.”

We willen door

Niet elke huisarts heeft tijd of affiniteit om een leefstijlgesprek te voeren. Een leefstijlcoach wél. “En juist door breed te kijken,” zegt Monique, “kom je achter oorzaken die je anders mist. “We willen door.  De behoefte groeit. Huisartsen zijn enthousiast en focuswijken willen instappen. Niet alleen omdat het mensen gezonder maakt, maar omdat het mensen hun leven weer teruggeeft.