Begin een stadsmoestuin of buurtvoedselbos

Voor de ontwikkeling van stadslandbouw gelden er voorwaarden. De voorwaarden hebben betrekking op niet‑commerciële vormen van stadslandbouw in de openbare ruimte, namelijk collectieve stadsmoestuinen en buurtvoedselbossen. De voorwaarden worden ook wel genoemd ‘Uitvoeringskader Stadslandbouw’.

Definities

• Collectieve stadsmoestuin: een collectief beheerde moestuin in de openbare ruimte in de stad, waarin deelnemers gezamenlijk voedsel verbouwen, taken verdelen en samen verantwoordelijk zijn voor het onderhoud en gebruik van de tuin.
• Buurtvoedselbos: een collectief beheerde, groene plek in de wijk, ingericht volgens voedselbosprincipes, waar eetbare planten, struiken en bomen groeien en waar voedselproductie wordt gecombineerd met natuur, ontmoeting en educatie.
• Combinatievorm: initiatieven die kenmerken van zowel een collectieve stadsmoestuin als een buurtvoedselbos combineren, vallen eveneens onder dit uitvoeringskader.

Stappen voor initiatiefnemers

1. Locatie verkenning: initiatiefnemers zoeken zelf een potentieel geschikte locatie in de openbare ruimte. De gemeente beoordeelt of een collectieve stadsmoestuin of buurtvoedselbos ruimtelijk en landschappelijk inpasbaar is. Daarbij wordt een afweging gemaakt ten opzichte van andere gebruiksfuncties van de openbare ruimte.
2. Draagvlak in de wijk: initiatiefnemers presenteren hun plan bij de wijktafel of bestuursraad. Dit is van belang om het draagvlak en de betrokkenheid in de buurt te beoordelen. Voldoende draagvlak onder omwonenden is een vereiste.
3. Beheer- en inrichtingsplan: initiatiefnemers stellen een beheer- en inrichtingsplan op. Dit plan bevat een ontwerp, het beoogde gebruik en de wijze van beheer. De gemeente kan desgewenst haar kennis en expertise inbrengen bij het opstellen van dit plan.

Beheerovereenkomst

• De gemeente sluit een beheerovereenkomst met een rechtspersoon, doorgaans is dit een stichting. De beheerovereenkomst omvat:
  • het beheer- en inrichtingsplan,
  • afspraken over de rechtspersoon,
  • toezicht en aansprakelijkheid.
• Bij beëindiging van het gebruik geldt:
  • voor een collectieve stadsmoestuin: de verplichting om de moestuin op te ruimen en het terrein in oorspronkelijke staat op te leveren;
  • voor een buurtvoedselbos: de gemeente zet het beheer als voedselbos niet voort en schakelt over op regulier bosbeheer.
• Initiatiefnemers zijn zelf verantwoordelijk voor sociale controle en toezicht op gebruik en beheer.
• Indien initiatiefnemers zich niet houden aan de afspraken in de beheerovereenkomst, kan de gemeente het gebruik tussentijds beëindigen.

Participatie en deelname

• Een collectieve stadsmoestuin of buurtvoedselbos:
  • wordt (periodiek) opengesteld voor bezoekers;
  • staat open voor deelname door alle bewoners;
  • is goed bereikbaar en toegankelijk en is inclusief ingericht.
• Bij voorkeur betrekt de initiatiefnemer scholen bij het initiatief en worden minima actief uitgenodigd om deel te nemen, bijvoorbeeld via open dagen en rondleidingen.
• De rechtspersoon (stichting) wijst een omwonende aan als beheerder en vast contactpersoon.

Beheer

• In de beheerovereenkomst leggen initiatiefnemers en de wijkregisseur de afspraken vast rondom het beheer.
• De stichting voert het beheer zelf uit. Het vindt plaats op ecologisch en milieuvriendelijk verantwoorde wijze.
• De gemeente ondersteunt het beheer door eenmaal per jaar te helpen bij eventueel groot onderhoud en door materiaal en gereedschap beschikbaar te stellen.

Financiële bijdrage

• Initiatiefnemers beschrijven de kosten en benodigde middelen in het beheer- en inrichtingsplan. De gemeente stelt per collectieve stadsmoestuin of buurtvoedselbos maximaal €  5.000 beschikbaar.
• Daarnaast kunnen initiatiefnemers een aanvraag indienen voor het Wijk‑, buurt‑ en dorpsbudget. De beoordeling vindt plaats door de wijk‑, dorps‑ en bestuursraden.
• Het is de verantwoordelijkheid van initiatiefnemers om, indien nodig, aanvullend te zoeken naar sponsoring of bijdragen in natura.