Ontwerp-participatievisie gemeente ’s-Hertogenbosch ‘Samen maken we ’s-Hertogenbosch, een visie op participatie – hoe we het samen waar maken’

Wij geloven dat de ideeën, kennis en inzet van  inwoners leidt tot betere plannen, sterkere wijken en dorpen. Participatie is geen tovermiddel waardoor iedereen tevreden is. Wat wel helpt: duidelijk maken hoe we ‘samen ’s-Hertogenbosch vormgeven. Vraagstukken en belangen worden steeds ingewikkelder. Daarom willen inwoners meer mogelijkheden om hun stem te laten horen. Het is belangrijk om inwoners op tijd te betrekken bij plannen en werkzaamheden. Net zo belangrijk is het dat we initiatieven vanuit wijken en dorpen stimuleren en ondersteunen. Als gemeente doen we al veel aan participatie. Maar we willen ontdekken wat beter kan en we samen nieuwe stappen zetten. Daar richt de participatievisie zich op.

Bekijk de Participatievisie (pdf)

Hoe is de visie gemaakt?

Voor deze participatievisie is een Bosch burgerberaad ingesteld. Een groep inwoners die een afspiegeling van de Bossche samenleving is, kreeg de vraag: samen maken we ’s-Hertogenbosch, hoe gaan we dat doen? Tijdens vier bijeenkomsten deelden zij ideeën, zorgen en inzichten. Het Bossche burgerberaad leverde  op 23 oktober 2025 een rapport met aanbevelingen op. Deze adviezen vormen  de basis van de ontwerp participatievisie.

Deze visie heeft drie doelen:

1. Alle stemmen horen – we willen het samen doen. Elkaar met vertrouwen en respect benaderen. Hierbij mag en kan schuren want iedereen zijn zin geven is onmogelijk. Het is ook een proces van leren met en van elkaar;
2. Samen maken we ’s-Hertogenbosch (participatie) een vaste plek geven. Meedoen en invloed hebben moet normaal zijn bij plannen en besluiten;
3. De basis leggen voor regels – deze visie vormt de basis voor een nieuwe participatieverordening. Daarin staan duidelijke regels zodat iedereen weet waar je op kan rekenen.

De visie bestaat uit drie delen:

1. Het kompas – acht principes die ons de weg wijzen bij het samenwerken.
2. De Bossche werkwijze – hoe we dat in de praktijk doen.
3. De uitvoeringsagenda en het actieplan – welke stappen zetten we en wanneer: de Bossche Participatieaanpak.

Participatie en vervolg

Tijdens het maken van de ontwerp participatievisie is  een uitgebreid participatieproces doorlopen. Naast het burgerberaad vroegen we ook aan maatschappelijke partners om mee te denken. Het burgerberaad liet zich informeren door experts met praktijkervaring. En ging op werkbezoek bij onder meer ondernemers en uiteenlopende organisaties in ‘s-Hertogenbosch.  De algemene adviezen van het Bossche burgerberaad zijn verwerkt  in de ontwerp participatievisie. Ondanks deze intensieve participatie leggen we de ontwerp participatievisie ook nog ter inzage. Zo krijgt iedereen – inwoners en andere belanghebbenden – de kans om een reactie te geven.

Als alle reacties binnen zijn, bekijken we welke opmerkingen we kunnen meenemen in de definitieve participatievisie. Deze versie gaat vervolgens naar het college van burgermeester en wethouders voor besluitvorming. In 2026 werken we de participatievisie uit tot  een participatieverordening. De gemeenteraad stelt deze verordening  in de tweede helft van 2026 vast. Alle gemeenten moeten volgens de Wet participatie op decentraal niveau, uiterlijk 1 januari 2027 een participatieverordening  hebben.

Groen licht voor volgende stap

Vanaf 8 december 2025 is de visie op hoe we samen ’s‑Hertogenbosch maken openbaar. Inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers konden hier tot en met 18 januari 2026 op reageren.

Er zijn geen inspraakreacties op gekomen. De visie kan hiermee door naar de volgende stap in de besluitvorming.

Op weg naar vaststelling

De volgende stap is de vaststelling van de visie door het college van burgemeester en wethouders. Daarna start de uitvoering officieel. Dan begint het pas echt. In de visie staan verschillende acties waar we samen mee aan de slag gaan. Dit vervolg gaan we samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers vormgeven.